فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای

چکیده مکان‌های سوم شهری، فضاهایی فراتر از خانه و محل کار هستند که نقش مهمی در ارتقای تعاملات اجتماعی، هویت مکانی و کیفیت زندگی دارند. این پژوهش با هدف بررسی عوامل مؤثر بر حس تعلق به مکان سوم، با مطالعه‌ی موردی تفرجگاه عینالی تبریز انجام شد. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و با رویکرد کمّی بود. داده‌ها با پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته در مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت از میان ۳۸۴ بازدیدکننده به‌صورت تصادفی گردآوری شد و ۳۵۵ پرسشنامه معتبر تحلیل شد. متغیرهای اصلی شامل دلبستگی مکانی، مشارکت در فعالیت‌ها و وفاداری کاربران بودند. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ ۰٫۹۲۸ تأیید شد. یافته‌ها نشان داد بین حس تعلق به مکان سوم شهری و متغیرهای پژوهش رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین تفاوت معناداری در میانگین نمرات مؤلفه‌ها بر اساس الگوی بازدید و سطح تحصیلات مشاهده شد. مدل معادلات ساختاری نشان داد که دلبستگی مکانی از طریق پیوند اجتماعی و مشارکت در فعالیت‌ها، به شکل غیرمستقیم موجب تقویت وفاداری می‌شود. این مدل توانست سهم بالایی از واریانس متغیرهای وابسته را تبیین کند. نتایج بر اهمیت توجه هم‌زمان به ابعاد هویتی، اجتماعی و رفتاری در ارتقای حس تعلق به مکان‌های سوم تأکید دارد.

چکیده این مطالعه به بررسی تأثیر محصولات شهری در افزایش ارتباط افراد با شهرهای خود و تقویت ارتباطات اجتماعی میان ساکنان آن‌ها پرداخت. به این منظور، با بررسی دقیق پایگاه‌های داده علمی امرالد[1]، ابسکو[2] و وب آف ساینس[3] اسناد منتشرشده از سال 2013 تا نوامبر 2022 موردمطالعه قرار گرفت. از مجموع 1532 مقاله‌ی اولیه، پس از چندین مرحله ارزیابی، 14 مقاله‌ی کلیدی برای بررسی نهایی انتخاب شدند. یافته‌ها نشان داد که محصولات شهری نقش قابل‌توجهی در افزایش حس تعلق شهروندان به شهرهایشان داشته و بر بهبود کیفیت زندگی و میزان رضایتمندی آن‌ها تأثیر مثبتی گذاشتند. این پژوهش دیدگاه‌هایی را برای سیاست‌گذاری‌های شهری، برنامه‌ریزی‌ها و فرآیندهای برندسازی شهری ارائه داد و بر اهمیت در نظر گرفتن نقش طراحان محصول به‌عنوان بخش مهمی از فرآیند طراحی شهری تأکید داشت، چراکه این گروه از طراحان قادرند به تقویت پیوند شهروند با شهر و ارتقاء همبستگی اجتماعی کمک کنند. اصالت این تحقیق در رویکرد سیستماتیک آن برای درک تأثیر محصولات شهری بر ارتباط با شهر و پیوندهای اجتماعی بود.
 
[1]. Emerald
[2]. Ebsco
[3]. Web of  Science (wos)