مطالعه تطبیقی تجربیات سیاستی کشورهای منتخب آسیایی در زمینه توزیع متوازن جمعیت شهری

نویسندگان

1 استادیار جمعیت‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی

2 کارشناس پژوهشی گروه مهاجرت و شهرنشینی مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور.

چکیده

این مقاله به مقایسه تجربیات کشورهای منتخب آسیایی در زمینه توزیع متوازن جمعیت می‌پردازد و تلاش خواهد کرد نشان دهد که کدام یک از پارادایم‌های برنامه‌ریزی فضایی ـ جمعیتی در توزیع بهینه‌تر جمعیت نتایج بهتر و مؤثرتری داده است. روش تحقیق، تحلیل اسنادی است و از اسناد معتبر در زمینه برنامه‌ریزی‌های دولتی استفاده‌ شده است. به‌طورکلی چهار نوع پارادایم برنامه‌ریزی با توجه به اقتصاد جمعیت ـ فضا تشخیص داده شد: الف) دولت‌های غیرمتمرکز با پارادایم تمرکززدایی سیاسی اقتصادی (ژاپن)، ب) دولت‌های متمرکز با پارادایم مداخله مستقیم در مدیریت جمعیت ـ فضا (چین و اندونزی). ج) دولت‌های متمرکز با پارادایم تمرکززدایی اقتصادی (ایران و کره جنوبی) و د) دولت نیمه‌متمرکز با پارادایم اولویت‌بخشی به توسعه روستایی. نتایج نشان می‌دهد که دولت‌های غیرمتمرکز با رویکرد تمرکززدایی اداری سیاسی و اقتصادی نتایج مثبت‌تری از توسعه برابر در سطح ملی و توزیع بهینه جمعیت به دست داده‌اند. بررسی‌ها نشان داد عدم وجود هماهنگی بین بخش‌های کلان، میانی و خرد، فقدان اراده سیاسی لازم برای اجرای طرح‌های آمایش سرزمین و عدم پایش برنامه‌ها آمایش سرزمین و توزیع فضایی جمعیت، از جمله مهم‌ترین موانع عدم موفقیت راهبردهای توزیع بهینه جمعیت هستند. در کشورهای با نظام متمرکز برنامه‌ریزی کلید اصلی توفیق برنامه‌ها ایجاد هماهنگی‌های بین‌بخشی و پایش مداوم برنامه‌ها است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study on Policy Experiences Regarding to Balanced Distribution of Urban Population in Selected Asian Countries

نویسندگان [English]

  • Mahmoud Moshfeq 1
  • Ghorban Husseini 2
1 Member of the Department of Demography, Allameh Tabataba'i University, Faculty of Social Sciences
2 Expert in Department of Immigration and Urbanization of the Institute for the Study and Management of Comprehensive and Specialized Population of the Country Demographics.
چکیده [English]

This paper compares the experiences of Asian elected countries with regard to the balanced distribution of population and will attempt to demonstrate which spatial demographic paradigms in a more efficient distribution of population have been resulted in better and more effective outcomes. The research method is documentary analysis and has been used in valid government planning documents. In general, four types of planning paradigms were identified with respect to the population – space economy: (a) decentralized governments with a political-economic De-centralization paradigm (Japan); (b) centralized governments with direct intervention paradigm in the management of space populations (China and Indonesia). ). (C) Centralized governments with the economic decentralization paradigm (Iran and South Korea); and (d) the semi-centralized government with the paradigm of priority rural development.
The results show that decentralized governments with a more administrative 
political, and economic decentralization approach have obtained more positive results from equal development at the national level and optimal distribution of the population. Studies have shown that lack of coordination between macro, middle and micro sectors, the lack of political will to implement land allocation plans and the lack of monitoring of land allocation programs and the spatial distribution of the population are among the most important obstacles to the failure of optimal population distribution strategies. In countries with a centralized system, planning is the key to success of the programs, creating interagency coordination and continuous monitoring of programs.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Migration
  • Population Distribution
  • Metropolitan Areas
  • Plans and Policies
-  آسایش، حسین. (1383)، اصول و روش‌های برنامه‌ریزی روستایی. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.

-  پاپلی‌یزدی، محمدحسین؛ رجبی سناجردی، حسین. (1386)، نظریه‌های شهر و پیرامون. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها. (سمت).

-  توفیق، جعفر. (1387)، آمایش سرزمین: تجربه جهانی و انطباق آن با وضع ایران. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری، وزارت مسکن و شهرسازی، معاونت معماری و شهرسازی.

-  شکوی‌ای، حسین. (1374)، دیدگاه‌های نو در جغرافیای شهری. تهران: انتشارات سمت.

-  عطار، سعید. (1388)، روند توسعه در تجربه کشورهای شرق آسیا. سایت اینترنتی

http://www.bashgah.net/fa/content/show

قانون برنامه اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. (1372- 1368)، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.

قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. (1388-1384)، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.

قانون برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. (1378-1374)، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.

قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. (1383-1379)، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.

-  Anh, N. (2003). Internal Migration Policies in ESCAP Region. Asia – Pacific Population Journal, Vol. 18 No.3, PP (123- 145).

-  Erkan, P. Aykut, S. Onur, D. Murat, A.D. (2013). Emerging Regional Planning Structures in Turkey: Limites and challenges. SuleymanDemirelUniversity, Department of Economics, Isparta/TURKEY

-  Irwin, M. Hughes, H. (1992). Centerlity and the Structure of Urban Interaction: Measures and Concepts, Applications. Sicail Forces.V (71-1) PP:G (17-51).

-  Jones, G.W. (1979). Indonesia: The transmigration programme and development planning, in R.J. Pryor (ed.), Migration and Development in South East Asia: A Demographic Perspective. Kuala Lumpur: OxfordUniversity Press.

-  Kim, W.B. (1988). Population Redistribution Policy in Korea: A Review Population Policy, Research and Policy Review, No. 3, PP. 49-77.

-  Webster. D. (2005). Urbanization Dynamic and Policy Framework in Developing Countries, World Bank and Government of Philippine.

- Wijest. T.V. (1985). Transmigration in Indonesia:An Evaluation of a Population Redistribution Policy. Population Research and Policy Review, N. 4, PP. 11- 30.

- United Nation (2013). World Population Policies. (www.un.org).

- United Nation (2014). World Urbanization Prospect.