امکان‌سنجی احداث ایستگاه بازیافت پسماند جامد صنعتی در شهرک صنعتی نصیرآباد

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رشته برنامه‌ریزی آمایش سرزمین دانشگاه تهران

2 استادیار رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه تهران.

3 استاد رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه تهران.

چکیده

توجه به مدیریت مواد زائد جامد و از آن جمله زباله‌های صنعتی با توجه به ترکیبات مختلف مواد، جنبه‌های سازگاری و ناسازگاری در عملیات جمع‌آوری، دفع و از همه مهم‌تر مسئله بازیافت در چارچوب برنامه‌های محیط‌زیست هر منطقه دارای اهمیت خاصی است که می‌بایستی مدنظر قرار گیرد. «مدیریت پسماندهای صنعتی» یکی از شیوه‌های بسیار مناسب برای ایجاد تعامل و پیوند بین صنعت و محیط‌زیست و کاهش اثرات سوء فعالیت‌های صنعتی در آن می‌باشد. چنین مدیریتی با استفاده از روش‌های مختلفی ازجمله «پیشگیری از آلودگی» یا «کمینه‌سازی پسماندها» در مبدأ تولید، «بازیافت» و «استفاده مجدد» قابل‌اعمال است. شهرک صنعتی نصیرآباد که در فاصله 5 کیلومتر جنوب شرقی شهر رباط‌کریم و دارای 464 واحد تولیدی فعال می‌باشد، روزانه بیش از 5/2 تن زائدات جامد دارد اما فاقد ایستگاه بازیافت پسماند جامد صنعتی می‌باشد. در مرحله اول، اطلاعات کمی و کیفی تولید پسماند صنعتی با استفاده از پرسشنامه به‌صورت تصادفی از 68 واحد صنعتی دریافت و تجزیه‌وتحلیل شد. در مرحله دوم مکان‌یابی بر اساس شاخص‌ها صورت گرفت. برای شناسایی شاخص‌های مکان‌یابی با بهره‌گیری از دستورالعمل‌ها و ضوابط مکان‌یابی دفن پسماند و نیز نظرات کارشناسان درمجموع 6 معیار مؤثر در قالب 19 زیر معیار شناسایی شد. در گام بعد داده‌های هر یک از معیارها و زیرمعیارها به‌صورت نقشه از سازمان‌های مختلف دریافت و بانک اطلاعاتی تشکیل شد. به‌منظور شناسایی مکان‌های دارای اولویت، ابتدا جرائم هریک از کاربری‌ها محاسبه و درنهایت فضاهای باقیمانده بر اساس شاخص‌های شناسایی‌ شده اولویت‌بندی شدند. تکنیک مورد استفاده برای تعیین امتیاز هر یک از قطعات تکنیک SAW می‌باشد. برای بی مقیاس سازی لایه‌ها نیز از روش فازی استفاده شد. در این مرحله 20 قطعه زمین شناسایی شد. در مرحله سوم، امکان استقرار ایستگاه بازیافت پسماند صنعتی در قطعات شناسایی‌ شده بر اساس 7 معیار و 27 زیر شاخص حقوقی، اجتماعی، مدیریتی، اقتصادی، زیست‌محیطی، کالبدی عمرانی و زیربنایی با کمک 30 نفر از کارشناسان شهرک صنعتی و شهرستان رباط‌کریم مورد ارزیابی قرار گرفت و درنهایت قطعه شماره 14 با مساحت 131 هکتار واقع در جنوب غرب شهرک صنعتی شناسایی گردید.
 
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Feasibility Study for the Construction of Solid Industrial Waste Recycling Station in Nasir Abad Industrial City

نویسندگان [English]

  • Omid Jami 1
  • alireza darbaneastane 2
  • mohammadreza rezvani 3
1 M.S of Land use Planning, University of Tehran, Faculty of Geography
2 Assistant Professor of Geography and Rural Planning, University of Tehran
3 Professor of Geography and Rural Planning, University of Tehran
چکیده [English]

Attention to solid waste management, including industrial waste, due to different combinations of materials, aspects of compatibility and incompatibility in the collection, disposal and, most importantly, the recycling problem within the framework of the environmental programs of each region is important to be considered. "Industrial Waste Management" is one of the most suitable methods for creating interactions between industry and the environment and reducing the impact of industrial malfunctions. Such management can be applied in various ways, such as "pollution prevention" or "minimization of waste" at the source of production, "recycling" and "reuse. Nasirabad Industrial town, which has 464 active production units located 5 km south-east of Robat Karim, has more than 2.5 tons of solid waste per day, has no solid industrial waste recycling station. In the first stage, quantitative and qualitative information on industrial waste was collected and analyzed by random sampling from 68 industrial units. In the second step, the location selection was done based on the indices. In 
order to identify location indicators by utilizing landfill location guidelines and experts opinions, a total of six effective criteria were identified in the 19 sub-criteria. In order to identify location indicators by utilizing landfill location guidelines and experts opinions, a total of six effective criteria were identified in the 19 sub-criteria. . In the next step, the data of each criterion and sub-criteria were obtained from the various organizations and the database was created. In order to identify locations with priority, firstly, the patterns of each application were calculated and finally the remaining spaces were prioritized according to identified indicators. SAW technique was used to determine the score.. SAW technique was used to determine the score.. To omit the comparison among layers Fuzzy method was applied. At this stage, 20 plots of land were identified. In the third stage, the possibility of deployment of industrial waste recycling station in identified units based on 7 criteria and 27 sub-legal, social, managerial, economic, environmental, physical, construction and infrastructure indicators with the help of 30 experts of industrial town and industrial  in Robat Karim county was evaluated. Finally, Part 14, with a total area of 131 hectares located in the southwest of industrial town was identified.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nasir Abad
  • Site Selection
  • Feasibility Study
  • Waste
  • Recycling Center
  • Industrial Town

-  ازکیا، مصطفی؛ علیرضا دربان آستانه. (1389)، روش‌های کاربردی تحقیق، جلد اول، تهران: شرکت انتشارات کیهان. چاپ دوم.

-  بمانی، اکرم؛ نعمت‌الله خراسانی؛ هادی پوردارا؛ فرهاد نژاد کورکی. (1389)، ویژگی‌های کمی و کیفی و مدیریت پسماندهای صنعتی شهرک‌های صنعتی یزد، نشریه محیط‌زیست طبیعی، (مجله منابع طبیعی ایران)، دوره 63، شماره 2.

-  پورخباز، حمیدرضا؛ سعیده جوانمردی. (1390)، سیستم مدیریت دفع و بازیافت مواد زائد جامد شهری، تهران: سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور.

-  روانی پور، معصومه؛ میترا غلامی؛ جواد رشیدی؛ احمد عامری. (1387)، بررسی وضعیت پسماند جامد خطرناک صنایع شهرستان دشتستان از نقطه ‌نظر زیست‌محیطی، فصلنامه سلامت کار ایران، دوره 5، شماره 3 و 4.

سازمان حفاظت محیط‌زیست. (1380)، دستورالعمل مکان‌یابی محل دفن مهندسی – بهداشتی پسماندها، دفتر بررسی آلودگی آب‌وخاک.

سازمان ملی استاندارد ایران. (1392)، راهبری ایستگاه‌های بازیافت شهری - آیین کار، جمعی از کارشناسان، سازمان ملی استاندارد ایران، چاپ اول.

-  عابدین زاده، فریماه؛ سید مسعود منوری. (1386)، بررسی مدیریت پسماندها در شهر صنعتی رشت، علوم محیطی، سال چهارم، .شماره 4.

-  فرزادکیا مهدی؛ محمدامین کرمی؛ احمد جنیدی جعفری؛ رامین نبی‌زاده، محمود؛ رضا گوهری؛ مصطفی کریمایی. (1390)، بررسی مدیریت پسماندهای صنعتی صنایع حدفاصل تهران تا کرج در سال 1388، فصلنامه علمی پژوهشی انجمن علمی بهداشت محیط ایران، دوره چهارم، شماره چهارم. 

-  کرمی، محمدامین؛ مهدی فرزادکیا؛ احمد جنیدی؛ رامین نبی‌زاده؛ محمودرضا گوهری؛ مصطفی کریمایی. (1389)، بررسی کمی و کیفی پسماندهای صنعتی تولیدی صنایع حدفاصل تهران تا کرج، فصلنامه سلامت کار ایران، دوره 8، شماره 2.

-  مختارانی، نادر؛ بابک مختارانی؛ سید محمدرضا علوی مقدم. (1386)، مدیریت مواد زائد خطرناک، تهران: جهاد دانشگاهی صنعتی شریف با همکاری انتشارات فدک ایساتیس.

مرکز آمار ایران. (1392)، سالنامه آماری استان تهران، تهران.

مرکز سلامت محیط و کار. (1392)، راهنمای طبقه‌بندی پسماندها برای بازرسین بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی تهران، پژوهشکده محیط‌زیست.

 

-  Arabshahi, Zahra. (2001). Green productivity and hazardous waste management in Islamic Republic of Iran – Tehran: S.N.

-  Bovea, Maria Dolores. Julius Cherry Powell, Antonio Gallardo and Salvador. f Capuz-Rizo, (2007). The role played by environmental factors in the integration of a transfer station in a municipal solid waste management system.Waste Management, 27, 545- 553.

-  Geng, Yang, Murray Haight. (2007). Planning for Integrated Solid Waste Management at the Industrial Park Level: a case of Tianjin. China, Waste Management. Volume 27, Issue 1, Pages 141-150.

-  Kessler consulting (2009). materials recovery facility technology reviews.

-  Ryan, Marie (2010). Environmental Standards for Municipal Solid Waste Material Recovery Facilities, Newfoundland, Department of Environment and Conservation.

-  US Environmental Protection Agency (EPA) (c.1998). MSW Landfill Criteria, Technical.