نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت شهری، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

چکیده

چارچوب حکمروایی شهری به‌عنوان یکی از متاخرترین رویکردها در زمینه مدیریت بازآفرینی شهری مطرح است. با توجه به تنوع کنشگران و پیچیدگی روابط میان نهادهای عمومی و اجتماعات محلی در بازآفرینی شهری، در این زمینه، حکمروایی محلی نقش مهمی در مدیریت تعاملات میان کنشگران مختلف ایفا می‌کند و نهادهای محلی، بستر مناسبی را برای این ارتباطات فراهم می‌آورند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقش دفاتر توسعه محله‌ای شهر تهران در چارچوب حکمروایی بازآفرینی شهری است. پژوهش حاضر مبتنی بر روش‌شناسی کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای‌کیفی انجام شده‌است. داده‌های پژوهش از تحلیل محتوای اسناد و قوانین مرتبط و 22 مصاحبه‌ی عمیق نیمه‌ساختاریافته با کنشگران حوزه بازآفرینی شهر تهران در سطوح مختلف، به‌دست آمده‌‌‌است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که دفاتر توسعه محله‌ای شهر تهران در پنج حوزه اصلی نقش‌آفرینی می‌کنند: میانجی‌گری میان کنشگران مختلف، تسهیل مشارکت ساکنین، توانمندسازی آن‌ها، زمینه‌محوری و رهبری سیاسی. اگرچه دفاتر دارای پشتوانه‌های قانونی قوی هستند اما اجرای این قوانین با چالش‌هایی مواجه است. با توجه‌به چالش‌های موجود سه عاملِ آگاهی‌های اجتماعی و میزان مطالبه‌گری ساکنین، تغییرات مدیریتی و رویکردها در سطوح کلان و پویایی و خلاقیت مدیران دفاتر در پیشبرد شرح خدمات، تأثیر به‌سزایی بر اثربخشی این دفاتر در فرآیند بازآفرینی دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Analysis of the Role of Tehran City’s Neighborhood Development Offices in The Urban Regeneration Governance Framework

نویسندگان [English]

  • mohadese zolfaghari 1
  • Haniyeh Houdsony 2

1 M. A. in Urban Management, Iran University of Art, Tehran, Iran

2 Assistant Professor of Urban Planning, Iran University of Art, Tehran, Iran

چکیده [English]

The urban governance framework is considered one of the most recent approaches in the field of urban regeneration management. Given the diversity of stakeholders and the complexity of relationships between public institutions and local communities in urban regeneration, local governance plays an important role in managing interactions among various stakeholders. Local institutions provide a suitable platform for these communications. The aim of the present study is to analyze the role of Tehran city’s neighborhood development offices in the urban regeneration governance framework. This study is based on a qualitative methodology and was conducted using qualitative content analysis. The research data were obtained through the content analysis of relevant documents and laws, as well as 22 in-depth semi-structured interviews with stakeholders in the field of regeneration in Tehran at different levels. The results of the study show that Tehran city’s neighborhood development offices play a key role in five main areas: mediating between different actors, facilitating residents' participation, empowering residents, providing context-based approaches, and offering political leadership. Although the offices are backed by strong legal frameworks, the implementation of these laws faces challenges. Considering these challenges, three factors significantly impact the effectiveness of these offices in the regeneration process: social awareness and the levels of residents' demands, managerial changes and approaches at macro levels, and the dynamism and creativity of office managers in Implementing the Service Description.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Regeneration Management
  • Local Governance
  • Neighborhood Development Offices
  • City of Tehran
  • بهزادی، سجاد، جلیلی صدرآباد، سمانه (1402). بررسی نقش دفاتر تسهیلگری و توسعه محلی در توانمندسازی محدوده‌های هدف توسعه (نمونه مطالعاتی: محله ناصرخسرو اصفهان). جغرافیا و توسعه فضای شهری، 10(1)، 157-174.
  • پوراحمد، احمد، زیاری، کرامت اله، و حمیدی، اکبر. (1394). سنجش کارکرد دفاتر تسهیلگری در نوسازی بافت‌های فرسوده شهری (مطالعه موردی: ناحیه 4 منطقه 11 شهر تهران). جغرافیایی سرزمین، 12(47)، 49-63.
  • حاجی‌علی‌اکبری، کاوه، شفیعی، فاطمی، لیلوی، فراش‌خیابانی و جودی، پویا. (1397). توسعه محلی چارچوبی برای محله‌های ناکارآمد شهر تهران. تهران: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.
  • حاجی‌علی‌اکبری، کاوه، خلیجی، علم‌زاده، میرزا قوم و ودودی، سیما. (1396). تسهیلگری در تهران: تجربه راه‌اندازی دفاتر تسهیلگری برای نوسازی بافت‌های فرسوده شهر تهران (92-1386). تهران: وزارت مسکن و شهرسازی سازمان عمران و بهسازی شهری.
  • حقیقت نایینی، غلامرضا، هودسنی، هانیه، اشرفی، مهناز و گلزاری، نعیمه. (1401). شناسایی و ظرفیت سنجی کنشگران مدیریت نوسازی و بازآفرینی شهری در سطح ملی و محلی (کلان‌شهر تهران) و تحلیل شبکه ارتباطی آن‌ها. نامه معماری و شهرسازی, 14(35)، 5-26.
  • دانشگاه تربیت مدرس. (1395). ماهیت، ظرفیت و آینده دفاتر محلی نوسازی (آسیب‌شناسی و ارائه راهکار)، (طرح پژوهشی با کد: 1063). تهران: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.
  • رسولی، محمد، احد نژاد، محسن و حیدری، محمدتقی. (1400). تحلیل اهمیت- عملکرد عوامل کلیدی موفقیت در بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد شهری با تأکید بر ذینفعان (مطالعه موردی: شهر زنجان). فصلنامه برنامه‌ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، 6(16)، 149-178.
  • سازمان نوسازی شهر تهران. (1401). نوسازی از خانه تا شهر-اقدامات سازمان نوسازی شهر تهران (1400-1397).
  • صبور جنتی، منا و قلندریان، ایمان. (1401). اکـوتوریسـمِ شهری توانمند ساز؛ رویکردی نوین در توسعه جوامع محلی. فصلنامه برنامه‌ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، 7(23)، 87-120.
  • ظفردار، الناز. (1401). صدسال نوسازی در شهر تهران. تهران: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.
  • قاسمی نژاد، ابوذر، شبستر، محسن و اسماعیل‌زاده، علی‌اصغر. (1402). تنگناهای توسعه اجتماعی در بین حاشیه‌نشینان (مطالعه داده بنیاد شرایط علی و زمینه‌ای در بین حاشیه‌نشینان پاکدشت و قیام دشت). فصلنامه برنامه‌ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، 8(27)، 203-247.
  • گودرزی، غزاله، زیویار پرده‌ای، پروانه و استعلاجی، علیرضا. (1399). طراحی الگوی کلان فرایند مدیریت بافت‌های فرسوده شهری با رویکرد حکمروایی. فصلنامه برنامه‌ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، 5(13)، 139-168.
  • محمدی، کاوه، رضویان، محمدتقی، و صرافی، مظفر. (1392). نقش دفاتر تسهیلگری در سرعت بخشی به شهرسازی مشارکتی در بافت‌های فرسوده شهری (مورد پژوهی: منطقه 9 شهرداری تهران). برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 3(11)، 43-54.
  • هودسنی، هانیه. (1394). مدیریت بازآفرینی شهری با تأکید بر فرآیندهای حکمروایی محلی نمونه موردی: شهر تهران. پایان‌نامه دکتری تخصصی رشته شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس.