نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• فیروز جعفری ¹
• اکبر حمیدی ²
• نسرین زارعی ³

¹ عضو هیات علمی دانشگاه تبریز

² گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی، دانشگاه تهران

³ کارشناسی ارشد آمایش سرزمین، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، ایران

چکیده

تنوع و سازگاری کاربری اراضی از مقوله‌های عمده برای ارتقای توسعه پایدار و کیفیت زندگی در محلات مرکزی شهری محسوب می‌شوند. با این وجود، هنوز در مطالعات شهری تأثیرپذیری چندسویه آن‌ها از سیاست‌های دگردیسی بافت‌های ناکارآمد به‌ویژه طرح‌های بازآفرینی چندان اولویت نیافته است. در این راستا، پژوهش حاضر به ارزیابی جامع تأثیر سیاست‌های باز‌آفرینی شهری بر تنوع و سازگاری کاربری اراضی شهری در محلات مرکزی شهر تبریز در دوره‌های زمانی پیش و پس از مداخله پرداخته‌است. داده‌های بکاررفته عمدتاً از نوع ثانویه و عینی بوده که شامل شیپ فایل کاربری اراضی و داده‌های بلوک آماری می‌باشد. هم‌چنین، برای پردازش داده‌ها نیز از شاخص ضریب آنتروپی، ماتریس سازگاری و ابزارهای آنالیز فضایی نرم‌افزار GIS استفاده گردیده‌است. نتایج نشان می‌دهد که سیاست‌های بازآفرینی از منظر کاربری ترکیبی زمین، شکوفاترین محله‌های بخش مرکزی مانند گجیل، قره‌باغ و بخش‌هایی از بازار را به مناطق پژمرده و یکنواخت تبدیل کرده که از فقدان تنوع و سرزندگی رنج می‌برند. در نتیجه، اگرچه اقدامات بازآفرینی شهری در محلات مرکزی شهر تبریز موجب ایجاد سازگاری نسبی شده ولی به متنوع‌سازی مطلوب فعالیت‌ها و الگوی توسعه ترکیبی منتهی نشده‌است. بنابراین، عملکرد سیاست بازآفرینی شهری برای مدیریت صحیح کاربری اراضی و توسعه یکپارچه محیط مصنوع محلات مرکزی نیاز به تقویت دارد.

کلیدواژه‌ها

• سیاست بازآفرینی شهری
• کاربری ترکیبی زمین
• ماتریس سازگاری
• محلات مرکزی تبریز

موضوعات

• برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای

عنوان مقاله [English]

Assessing the Impact of Urban Regeneration Policies on Land Use Compatibility and Mixed Use in Central Neighborhoods of Tabriz

نویسندگان [English]

• Firouz Jafari ¹
• Akbar Hamidi ²
• Nasrin Zarei ³

¹ department of urban and regional planning,university of Tabriz

² Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Geography and Planning, University of Tehran, Iran

³ Department of spatial Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz, Iran

چکیده [English]

Mixed-land use and compatibility are major issues for promoting sustainable development and quality of life in central neighborhoods of cities. However, the multifaceted impacts of urban transformation policies, especially regeneration plans affecting declining fabrics, have not been considered in previous studies. In this regard, the present study examines the impact of urban regeneration policies on the diversity and compatibility of urban land uses in the central district of Tabriz in pre- and post-intervention periods. The data used were mainly secondary and objective, which included land use shapefiles and census block data. Moreover, data analysis has been conducted through the entropy index, compatibility matrix, and spatial analysis tools of ArcGIS software. Results show that urban regeneration actions, in terms of mixed land uses and diversification, have converted the formerly prosperous neighborhoods of the central district, like Gajil, Qarabagh, and parts of Bazaar, into more single-function and monotonous districts which suffer from a lack of diversity and vitality. Hence, although the implementation of urban regeneration in the central neighborhoods of Tabriz caused relative compatibility, it has not resulted in favorable conditions for activities and the pattern of mixed development. As a result, the performance of urban regeneration policy for effective land use management and integrated development of the built environment in the study area needs to be strengthened.

کلیدواژه‌ها [English]

• Urban regeneration policy
• Mixed land use
• Compatibility matrix
• Central district of Tabriz