الگوی توسعه گردشگری اکولوژیک مناطق کوهستانی صعب العبور در بستر زیرساخت کهن شبکه ریلی (محور مطالعه: مسیر ریلی تهران-مازندران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار شهرسازی دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد برنامه ریزی منطقه ای، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران

10.22054/urdp.2021.58483.1285

چکیده

مناطق صعب­العبور کوهستانی یکی از مقاصد جذاب گردشگری هستند؛ که به دلیل دسترسی دشوار به این مناطق کمتر موردتوجه قرار می‌گیرند. بهترین راه دسترسی به این مناطق استفاده از شبکه ریلی است، شبکه ریلی می‌تواند موجب حفاظت از محیط طبیعی و سکونتگاهی گردد و از آلودگی‌های محیطی و ورود بیش‌ازحد جمعیت به این مناطق جلوگیری ­نماید. با توجه به این موضوع هدف از این پژوهش تبیین الگوی توسعه گردشگری اکولوژیک در مناطق صعب‌العبور کوهستانی به‌وسیله محور ریلی است. محور ریلی تهران-مازندران به دلیل قدمت و پیشروی آن در دل مناطق کوهستانی و داشتن قطار گردشگری فعال به‌عنوان نمونه مورد مطالعاتی این پژوهش انتخاب شد. برای شناخت و تحلیل وضعیت موجود محور ریلی و مناطق مجاور آن از مطالعات اسنادی، کتابخانه‌ای در کنار پیمایش‌های میدانی و برای آگاهی ازنظر ذی­نفعان و کنشگران این پژوهش از پرسشنامه و مصاحبه استفاده شد. سپس با بهره­گیری از این موارد، الگوی توسعه منطقه تدوین شد.  در این توسعه ایستگاه‌های راه­آهن نقش کانون توسعه گردشگری در یک منطقه را فراهم می‌نمایند. ایستگاه‌هایی که دارای بیشترین ظرفیت توسعه بودند به‌عنوان کانون­های توسعه گردشگری اکولوژیک انتخاب شدند. این کانون‌ها با تشکیل یک مجموعه گردشگری اعم از جاذبه­های طبیعی، روستایی و تاریخی نقش محور توسعه منطقه را پیدا می­کنند و نواحی پیرامونی خود را با ایجاد یک شبکه گردشگری رشد می­دهند. با این عمل علاوه بر توسعه اقتصادی سکونتگاه‌ها و رونق گردشگری، حفاظت و نگه‌داری از محیط‌زیست نیز به بهترین نحو انجام می­پذیرد و بدین­ترتیب گردشگری اکولوژیک در مناطق کوهستانی با محوریت مسیر ریلی تحقق می‌یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ecological tourism development model of impassable mountainous areas in the context of the ancient infrastructure of the railway network (Case study: Tehran-Mazandaran railway)

نویسندگان [English]

  • Reza Kheiroddin 1
  • Mohammad Abbaspour kalmarzi 2
1 Associate Professor of Urban Planning, Iran University of Science and Technology, Tehran. Iran
2 MA of in Regional Planning, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran
چکیده [English]

Impassable mountainous regions are one of the significant destinations for tourists, which due to arduous accessibility, are neglected to visit. The best way to reach these regions would be the railways, owing to its conservative nature which protects the environment and noteworthy settlements and also reduces the pollution and non-native population. So , the main goal of this research would be explaining the role of ecological tourism planning in impassable mountainous regions by railways.
Tehran-Mazandaran railway is chosen as the case of this study in light of its antiquity, settlement growth in heart of the mountain, and presence of railway tourism. Documentary and library studies along with field surveys ,questionnaires and interviews were used to recognize and explore the existent stations and adjacent habitations and to understand the opinions of stakeholders . Then, using these items, ecological tourism development model of the Region was developed.
In this kind of development, railway stations provide the role of tourism development center. Stations with the highest development capacity were selected as the centers for the development of ecological tourism. These centers play a main role to develop the region and grow their surrounding areas, by forming a tourism complex including natural, rural and historical attractions. This way, in addition to the economic development of settlements and the prosperity of tourism, the protection and maintenance of the environment is also done in the best way, and thus ecological tourism will be done in mountainous areas with the focus on the railway route.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ecological tourism
  • Rail tourism
  • Tourism development centers
  • Railway stations
  • Tehran-Mazandaran railway