نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار شهرسازی دانشگاه کردستان.

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تبریز

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تبریز

10.22054/urdp.2021.52426.1216

چکیده

توزیع فضایی عادلانه امکانات و منابع بین مناطق شهری به عنوان یکی از مهمترین ارکان زندگی مطلوب شهری، از الزامات برپایی جامعه‌ای پویا، منسجم و مترقی می‌باشد. با توجه به اهمیت موضوع برابری در توزیع فضایی امکانات و نقش آن در جوامع انسانی در پژوهش حاضر قصد داریم تا مناطق کلانشهر تبریز را از نظر برخورداری از شاخص‌های توسعه تحلیل نماییم. لذا پژوهش حاضر به لحاظ ماهیت توصیفی- تحلیلی و به لحاظ هدف از نوع کاربردی می‌باشد. داده‌های مورد نیاز از سالنامه آماری، طرح جامع و تفصیلی سال 1395 و همینطور سایر داده‌های معتبر سازمان‌های شهری در قالب 52 شاخص مهم که شامل داده‌های مرتبط با مولفه‌های اقتصادی، اجتماعی، کالبدی، رفاهی، آموزشی و محیطی می‌باشد، گردآوری شده است. جهت تحلیل داده از ضریب تغییرات، آنتروپی شانون و تکنیک پرومته به ترتیب برای بررسی پراکنش، وزن‌دهی و تعیین سطح برخورداری استفاده شده است. همچنین برای نمایش نتایج برروی نقشه از نرم‌افزار ArcGIS استفاده شده است. نتایج تحقیق حاکی از عدم برخورداری متوازن و متعادل مناطق شهر تبریز از شاخص‌های توسعه می‌باشد. به طوریکه تنها مناطق 5 و 2 در سطح بالاتری از برخورداری از شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی، رفاهی، کالبدی، زیست‌محیطی و آموزشی قرار داشته و مناطق 7،3،1 و 4 جزو مناطق کم برخوردار و منطقه 10 نیز جزو محروم‌ترین مناطق با عدم برخورداری از شاخص‌های مذکور می‌باشد. در کل نتایج تحقیق نشان می‌دهد که وضعیت مناطق شهر تبریز سنخیتی با توزیع فضایی متوازن نداشته و نیازمند توجه و مدیریت صحیح و کارآمد می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating Inequality in Spatial Distribution of Economic, Social, Physical and Service Indicators In the regions of Tabriz

نویسندگان [English]

  • hoshmand alizadeh 1
  • sonya karami 2
  • ameneh alibakhshi 3

1 Associate Professor of Urban Planning, Kurdistan University.

2 Ph.D. student of Geography and Urban Planning, Tabriz University.

3 Ph.D. student of Geography and Urban Planning, Tabriz University.

چکیده [English]

Equitable spatial distribution of facilities and resources between urban regions, as one of the most important pillars of desirable urban life, is one of the requirements of establishing a dynamic, coherent and progressive society. Considering importance of the issue of equality in the spatial distribution of facilities and its role in human societies, in the present study, we intend to analyze Tabriz metropolitan areas, in terms of development indicators. Therefore, the present study is descriptive-analytical in nature and in terms of purpose it is an applied type. Required data collected from statistical yearbook, comprehensive plan of 2011 and 2016 as well as other valid data of urban organizations in the form of 58 important indices including data related to economic, social, physical, welfare components , Educational and environmental. For data analysis we used Shannon entropy, coefficient of variation and Promethee technique for weighting, dispersion analysis and level of determination, respectively. ArcGIS software was also used to display the results on the map. The results of the research indicate that there is no balanced development indicators between the regions of Tabriz. As only regions 5 and 2 have higher levels of Economic, social, welfare, physical, environmental and educational indexes, regions 7,3,1 and 4 are among the deprived regions and region 10 is among the most deprived regions with not having the mentioned indicators. Overall, the research results show that the situation in the regions of Tabriz is not consistent with the balanced spatial distribution and requires proper attention and management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Promethee Technique
  • Shannon entropy
  • Spatial Distribution
  • Tabriz
  • Urban regions