نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 دانشجویدکتریبررسیمسائلاجتماعیایران گروهعلوماجتماعی،دانشکدهعلوماجتماعی و اقتصاد،دانشگاهالزهرا، تهران، ایران
چکیده
کیفیت فضاهای عمومی شهری در ایران، بهویژه میادین تاریخی، طی دهههای اخیر با بحران مواجه شده است، چون بسیاری از مداخلات صرفاً کالبدی بودهاند و پیامدهای اجتماعی و فرهنگی اجرای پروژهها نادیده گرفته شده است که مشکلاتی برای ساکنین،کسبه و استفادهکنندگان از فضا ایجاد نمودهاست. این پژوهش با هدف ارزیابی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی طرح ساماندهی میدان شهرری، بعنوان یکی از میادینی تاریخی و مذهبی تهران، انجام شد. مطالعه از رویکرد ترکیبی کمّی–کیفی بهره برده و دادهها از طریق پرسشنامه (۲۷۰ پاسخدهنده شامل ساکنان، کسبه و استفادهکنندگان از فضا)، مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۳۰ متخصص و مشاهده میدانی گردآوری شد. تحلیل دادهها بر اساس نظریههای ارزیابی تأثیرات اجتماعی ونکلی، حس مکان و تعلق مکانی رلف و توآن، سرمایه اجتماعی پاتنام، عدالت فضایی سوجا و فضاهای عمومی و حیات شهری جاکوبز و ژل انجام شد. یافتهها نشان داد که ساماندهی میدان، علاوه بر بهبود شرایط کالبدی و زیستمحیطی، تأثیرات مثبت محدودی بر حس تعلق، تعاملات اجتماعی و هویت فرهنگی داشته است، اما نابرابری فضایی و برخی نارضایتیهای کسبه نیز به عنوان پیامدهای منفی شناسایی شدند که در میانمدت میتواند باعث افزایش نارضایتی عمومی و برهم خوردن طرح ساماندهی اجراشده شود. توجه به این نتایج ضمن اینکه اهمیت توجه همزمان به ابعاد اجتماعی، فرهنگی و کالبدی پروژههای بازآفرینی شهری را مورد تأکید قرار میدهد، ارائه راهکارهایی برای تقویت آثار مثبت و کاهش پیامدهای منفی در پروژههای مشابه شهری را ضروری میسازد. از سناریوهای مختلف(تداوم، تغییر و تعدیل وضع موجود) که در مطالعات اتاف بررسی میشوند تعدیل وضع موجود نسخه پیشنهادی محققین میباشد.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Social Impact Assessment of the Organization and Quality Improvement of Shahr-e Ray Square
نویسندگان [English]
- Akbar Talebpour 1
- mahnaz karami 2
1 Associate Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences and Economics, Alzahra University, Tehran, Iran.
2 Sociology phd candidate,Department of Social Sciences, Faculty of Social and Economic Sciences, Alzahra University, Tehran, Iran.
چکیده [English]
The quality of urban public spaces especially historical squares, has faced a crisis in recent decades, as many interventions have been purely physical and the social and cultural consequences of project implementation have been ignored, which has created problems for residents, businesses, and users of the space. This study aimed to assess the social and cultural impacts of the reorganization plan of Shahr-e Rey Square, as one of the historical and religious squares of Tehran. The study used a mixed quantitative-qualitative approach and data were collected through a questionnaire (270 respondents including residents, businesses, and users of the space), semi-structured interviews with 30 experts, and field observation. Data analysis was conducted based on the theories of social impact assessment of vankeli, sense of place and place belonging of Ralph and Tuan, social capital of Putnam, spatial justice of Soja, and public spaces and urban life of Jacobs and Gel. The findings showed that, in addition to improving physical and environmental conditions, the reorganization of the square had limited positive effects on the sense of belonging, social interactions, and cultural identity, but spatial inequality and some dissatisfaction of the business community were also identified as negative consequences that, in the medium term, could increase public dissatisfaction and disrupt the implemented reorganization plan. Considering these results, while emphasizing the importance of simultaneously paying attention to the social, cultural, and physical dimensions of urban regeneration projects, it is necessary to provide solutions to enhance the positive effects and reduce the negative consequences.
کلیدواژهها [English]
- Shahr-e Rey Square
- social impact assessment
- place attachment
- spatial justice
- public spaces
)