نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• حسام حسنی پور ¹
• علی خاکساری رفسنجانی ²

¹ گروه شهرسازی ، دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه علامه طباطبایی ، تهران، ایران

² گروه آموزشی برنامه ریزی اجتماعی، شهری و توسعه منطقه ای، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

فضاهای عمومی نقش بسزایی در حیات شهرها داشته و در دستیابی شهرها به کیفیت زیست مناسب و توسعۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مؤثرند. برنامه‌ریزی فضاهای عمومی در زمینۀ سیاسی، اقتصادی و اجتماعی فرهنگی و باتوجه به سنت برنامه‌ریزی متفاوت است. چگونگی تاثیر سنت‌های برنامه‌ریزی بر فضاهای عمومی، سوال پژوهش است که درک آن از حلقۀ اتصال دو مفهوم فوق میسر است. "منافع عمومی" که مورد توجه همۀ سنت‌های برنامه‌ریزی بوده و با موضوع فضای عمومی همپوشانی دارد، نقطۀ اتصال دو مفهوم فوق است. پژوهش با تحلیلی نظری به معیارهای فضای عمومی و مطالعۀ سنت‌های برنامه‌ریزی پرداخته و با استفاده از ماتریسی تقاطعی، سنت‌های برنامه‌ریزی را در ارتباط با فضای عمومی مقایسه می کند. این معیارها عبارتند از نقش دولت، عرصۀ عمومی، پویایی، تکثر، اهداف اجتماعی و مشارکت. تفاوت‌ها، ظرفیت‌ها و محدودیت‌های سنت‌های برنامه‌ریزی، بکارگیری رویکردهای متفاوتی را (عدم کفایت هیچ‌کدام از رویکردها به‌تنهایی) برای رسیدن به اهداف اجتماعی می‌طلبد که با توجه به شرایط و زمینۀ ساختاری تعیین می‌شود. فضای عمومی با داشتن ویژگی‌های چندوجهی، بستر تعاملات اجتماعی و تنوع و تکثر منافع، ارتباط بیشتری با سنت‌های برنامه‌ریزی مشارکتی دارد که به اهداف غیرکالبدی و اجتماعی می‌پردازند. سنت های برنامه ریزی با رویکردهای مشارکتی به گروه‌های متنوع و اهداف متکثر توجه داشته و شیوه‌های ارتباطی و مشارکتی را در فرایندهای برنامه‌ریزی به‌کار می‌گیرند. برنامه ریزی شهری در ایران نیازمند تغییر رویکرد به روش های مشارکتی است که در آنها تنوع و پویایی زندگی شهری در فضای عمومی مورد تاکید است.

کلیدواژه‌ها

• "پویایی"
• "سنت‌های برنامه‌ریزی"
• "فضای عمومی"
• "مشارکت‌"
• "منافع عمومی"

موضوعات

• برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای

عنوان مقاله [English]

Public Space in Planning Traditions

نویسندگان [English]

• Hesam Hassanipour ¹
• Ali Khaksari Rafsanjani ²

¹ Urban Planning Department, Social Sciences Faculty, Allameh Tabatabaii University, Tehran, Iran

² Department of Urban and Regional Planning, Faculty of Social Science, Allameh Tabataba'i University

چکیده [English]

Public spaces have important role in city life, are so effective for cities for appropriate quality of life and economic, social and cultural development.
Public space planning takes place in political, economic and socio-cultural context in planning traditions. The question is how planning traditions affect public space planning? The relation between two concepts above is “public interest” that is common in all planning approaches and overlaps with the subject of public space directly. The research process starts with studying public space criterions (government role, public sphere, complexity, diversity, social goals and participation) and planning traditions, and compares planning traditions regarded to public space by theoretical analysis of intersectional matrix of planning features and public space criterions. The differences, limits and capabilities of planning traditions, make different approaches for reaching social goals and different response to diversity and dynamics of cities. That would be happened according to structural context of planning. The public space with multi-dimensional features includes social interactions and diverse interests and goals. It’s more compatible wth participatory planning approaches which are more focusing on social and non-physical aspects. The participatory approaches take more attention to diverse groups and interests as well as relational and participatory methods in planning processes. Urban planning in Iran needs to be changed to participatory approaches which take attention to diversity and urban dynamics in public space.

کلیدواژه‌ها [English]

• "dynamics"
• "participation"
• " planning traditions"
• "public interest"
• "public space"