فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای

حکمرانی هوشمند زمینه گرا ، رویکردی نو در حکمرانی شهری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سحر زمانی نژاد 1
رضا واعظی 2
غلامرضا کاظمیان شیروان 3
حسین اصلی پور 2

1 گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی تهران ایران

2 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22054/urdp.2025.85462.1703
چکیده
رویکردها به حکمرانی شهری در حال تغییر است و حکمرانی هوشمند به دلیل نقش فزاینده فناوری در کارکردهای شهری، به عنوان راهکار مناسب برای مواجهه با موضوعات شهری مطرح می باشد. اگرچه توجه صرف به هوشمندسازی، امکان تحقق دستاوردهای مورد انتظار شهرها را فراهم نکرده و بی توجهی به زمینه و تعاملات پیچیده میان فناوری و ساختار اجتماعی و ناکارامدی در شناخت مطالبات درست محتوای شهر، باعث گردیده که پیاده سازی بروز ترین فناوری ها نیز، ناکام مانده و صرفا اتلاف سرمایه و نارضایتی بیشتر به همراه داشته باشد. هدف پژوهش، شناخت مولفه های ساختاری حکمرانی هوشمند شهری زمینه گرا به عنوان یکی از مفاهیم نوین در حوزه مدیریت شهری است. در این پژوهش، از روش تحقیق فراترکیب استفاده شده و اسناد کتابخانه ای از منابع معتبر داخلی و بین الملی بین سالهای 2010 لغایت 2024 بررسی گردیده است. مطالعات نشان می دهد غالب پژوهشها با رویکرد شهر هوشمند انجام و به زمینه به عنوان شاخص کلیدی در حکمرانی هوشمند شهری کمتر توجه شده است. یافته ها منجر به شناسایی 3 مضمون فراگیر(زمینه، اجزا و هدف) و 11 مضمون سازمان دهنده(بافت سیاسی، بافت فضایی،بافت اجتماعی، نهاد، فناوری، همکاری و مشارکت ،رهبری و شایستگی ها، سرمایه انسانی و موضوعات شهری) می شود.

کلیدواژه‌ها

حکمرانی هوشمند
حکمرانی شهری
زمینه گرایی
موضوعات

عنوان مقاله English

Contextual smart governance, a new approach to urban governance

نویسندگان English

sahar zamani nezhad 1
Reza Vaezi 2
Gholamreza Kazemian Shirvan 3
Hossein Aslipour 2
1 Department of Public Administrative, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
2 Department of Public Administrative, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.
3 Department of Public Administrative, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
چکیده English

Urban governance approaches are undergoing significant transformation. Due to the increasing role of technology in urban functions, smart governance is recognized as an appropriate solution to address urban issues. However, an exclusively focus on smartization has not delivered the anticipated outcomes. Insufficient consideration of contextual factors and the complex interplays between technology and social structures along with inadequacies in identifying the true needs and priorities of the city content has often resulted in the failure of even the most advanced technological implementations, leading to wasted investment and more public dissatisfaction. The present study seeks to identify the structural components of contextual smart urban governance as an emerging concept in the domain of urban management. Employing a meta-synthesis methodology, this research reviews scholarly literature from credible domestic and international sources published between 2010 and 2024.The findings resulted in the identification of three overarching themes (context, components and purpose) and eleven organizing themes, namely political context, spatial context, social context, institutional structures, technological aspects, collaboration and participation, leadership and competencies, human capital, and urban issues.

کلیدواژه‌ها English

Smart governance
urban governance
contextualism

  •  

    • اسفندیاری، محسن و موسی خانی، مرتضی. (1400)، «تدوین مدل بومی و پارادایمی مدیریت دانش رصد اطلاعات شهری در شهرهای هوشمند»، اقتصاد و مدیریت شهری، سال نهم، شماره34: 118-101.
    • اسماعیل‌زاده، حسن؛ فنی، زهره و عبدلی، سیده فاطمه. ( 1398 )، «هوشمندسازی، رویکردی در تحقق توسعه پایدار شهری (مطالعه موردی: منطقة 6 تهران)»، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، سال پنجاه و یکم، شماره 1: 157-145.
    • اسمعیلی، اکبر ؛ قربانی، رسول و محمودزاده، حسن. (1403)، «تحلیلی بر چالش‌‌ها و موانع حمل ونقل شهری هوشمند درکلانشهر تبریز بر بستر اینترنت اشیاء»، فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، سال نهم، شماره31: 219-185.
    • بهشتی شیرازی، سحرسادات؛ جلیلی صدرآباد، سمانه و پرهیزگار، شقایق. (1401)، «شناسایی و بکارگیری عوامل اصلی مؤثر در محلات شهر هوشمند به منظور تجدید حیات شهری بافت‌‌های ناکارآمد شهری»، پژوهش‌های جغرافیای برنامه ریزی شهری، سال دهم، شماره1: 247-227.
    • چگنی، حسن و کشتکار هرانکی، مهران. ( 1401 )، «حکمرانی هوشمند (دانش بنیان) با تکیه بر الگوی توسعه کارکردهای هیئت‌‌های اندیشه ورز»، پژوهش‌های سیاست اسلامی، سال دهم، شماره 21: 327-293.
    • حسینی، سید احمد؛ لعلی نیت، ایلیا و حیدری نیا، سعید. (1398)، «تبیین الگوی مدیریت هوشمند شهری، راهکاری نوین برای بهبود حکمرانی شهری»، پژوهش‌‌های جغرافیای برنامه ریزی شهری، سال هفتم، شماره 4: 762-743.
    • حسینی، سید عبدالرسول. (1401)، تبیین و تحلیل حکمرانی خوب و ارائه الگوی هوشمند آن در ایران، رساله دکتری مدیریت دولتی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکده مدیریت و اقتصاد، زاهدان.
    • حسینی، سید عبدالرسول؛ قاسمی، محمد؛ یعقوبی، نور محمد و سالارزهی، حبیب الله. (1401)، «شناسایی و تبیین پیشایندها و پسایندهای حکمرانی هوشمند با استفاده از روش دلفی فازی»، فصلنامه چشم انداز مدیریت دولتی، سال سیزدهم، شماره 2: 115-91.
    • راعی، بهروز و برادران، وحید. (1400)، «مدلی برای ارزیابی استقرار و پیشرفت حکمرانی الکترونیک در دستگاه‌‌های اجرایی ایران»، فصلنامه فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران، سال سیزدهم، شماره 49: 135-150.
    • روستایی، شهریور؛ پورمحمدی، محمدرضا و قنبری، حکیمه. (1401)، «مدل سازی ساختاری تئوری شهر هوشمند بر پایه حکمروایی خوب شهری در ایران (مدیریت شهری شهرداری تبریز)»، نشریه علمی جغرافیا و برنامه‌ریزی، سال هفتاد و نه، شماره 26: 169-155.
    • سلیمی، غلامرضا؛ اصلی پور، حسین و سقا، معین عبدالمحمد.(1402)، «تدوین نظام حکمرانی شهر هوشمند )مورد مطالعه: شهر تهران(»، فصلنامه حکمرانی متعالی، سال چهارم، شماره 16: 22-1.
    • شکری غفاربی، الهام؛ سلیمانی، علیرضا و عزت پناه، بختیار. (1401)، «تدوین راهبردهای شهرهای هوشمند در ایران (مطالعه موردی: شهر ارومیه)»، مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌‌های انسانی، سال هفدهم، شماره 2: 375-361.
    • شکری یزدان آباد، شادی؛ پورجعفر، محمدرضا و رفیعیان، مجتبی. (1400)، «بررسی میزان سازگاری شهرهای هوشمند با زمینه و بستر آن‌‌ها»، فصلنامه برنامه‌ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، سال شش، شماره 19: 32-1.
    • صالحی پناهی، میرمحمد؛ درس خوان، رسول؛ سینگری، مریم و فرامرزی، مهسا. (1401)، «تحلیل و بررسی عوامل مؤثر بر هوشمندسازی شهرها (مطالعه موردی: شهر تبریز)»، ماهنامه جامعه‌شناسی سیاسی ایران، سال پنجم، شماره 9: 1456-1440.
    • غفاری، پانته آ؛ پورعزت، علی اصغر؛ آرایی، وحید و الوانی، سید مهدی. (1402)، «طراحی الگوی حکمرانی شهری هوشمند با استفاده از رویکرد فراترکیب»، مدیریت دولتی، سال پانزدهم، شماره 3: 436-400.
    • فتاحی اردکانی، حسین و محمود اوغلی، رضا. (1401)، «مؤلفه‌‌های قدرت هوشمند در نهج البلاغه»، پژوهشنامه علوی، سال دوازدهم، شماره 1: 223-197.
    • محمدی شفیع، سعید؛ ارمغان، سیمین و آزاد بخت، بهرام. (1401)، «شناسایی نماگرهای شهر هوشمند در بستر مؤلفه‌‌های کلیدی مؤثر قبل از اجرایی شدن آن در محلات حاشیه شهر قم»، توسعه فضاهای پیراشهری، سال اول، شماره 7: 182-167.

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما